දේශීය කොටස් වෙළෙදපොළ ස්ථාවර තත්වයක ; පුර්ව කොවිඩ් 19 මට්ටම් ඉක්මවා අඛණ්ඩ ප්‍රගතියක

September, 15, 2020

මෑත කාලයේදී  ආයෝජකයින් කොටස් වෙළෙඳපොළෙහි ආයෝජනය සඳහා දැක්වූ වැඩි උනන්දුව සහ මිල දර්ශකවල  ලබාගත් ප්‍රගතිය හේතුකොට ගෙන කොළඹ කොටස් හුවමාරුවෙහි  කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් දක්නට ලැබී ඇත.

කොවිඩ් 19 වසංගතය මත වසා දැමුනු කොළඹ කොටස් හුවමාරුව නැවත 2020 මැයි 11 වන දින විවෘත කිරීමෙන් පසු  සියලු කොටස් මිල දර් ශකය (ASPI) 18.97% ක වර්ධනයක් ලබා ගෙන ඇති අතර සැප්තැම්බර් 11 දින වන විට  දර්ශක අගය 5,438.91 ක් ලෙස වාර්තා විය. කොළඹ කොටස් හුවමාරුවෙහි  විශාලතම සහ වඩාත්ම ද්‍රවශීලතම කොටස් 20කින් සමන්විත මිල දර්ශකය වන S&P ශ්‍රී ලංකා 20 මිල දර්ශකයද වෙළෙදපොළ නැවත විවෘත කිරීමෙන් පසු 21.15% ක ප්‍රගතියක් වාර්තා කල අතර සැප්තැම්බර් 11 වන දිනය අවසානයේදී දර්ශක අගය 2,359.24 ලෙස  සටහන් විය.

ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය විසින් 2020 මාර් තු 11 වන දින කොවිඩ් 19, වසංගතයක් ලෙස ප්‍රකාශ කිරීමට පෙර පෙන්වූ අගයන් වලට වඩා සියලු කොටස් මිල දර්ශකය (ASPI) සහ S&P ශ්‍රී ලංකා 20 මිල දර්ශකය මේ වන විට ඉහළ අගයන් වාර්තා කිරීම විශේෂත්වයකි.

මෙම වර්ධනය දත්ත අතින් ගත් කල කොටස් වෙළඳපොළේ සමස්ත වටිනාකම නිරූපණය කෙරෙන වෙළෙදපොළ ප්‍රාග්ධනීකරණයට මැයි 11 වනදා දින සිට රු. බිලියන 235.5 ක වටිනාකමක් එකතු වීම තවත් වැද ගත් කරුණකි. මීට අමතරව 2014 න් පසු වාර් තා වූ ඉහළම දෛනික සාමාන්‍ය පිරිවැටුම වන රුපියල් බිලියන 1.35 මගින් මෙම කාලයේදී ආයෝජකයින්ගේ සහභාගීත්වය සහ උද්යෝගයද පෙන්නුම් කෙරේ.  වෙළඳ  ගනුදෙනු දිනයක් තුළ සිදු කරන ලද සාමාන්‍ය ගනුදෙනු ගණන 2019 දී   වාර් තා  වූ සාමාන්‍යයට සාපේක්ෂව 73% කින් සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වී ඇති අතර 2018 ට වඩා 133% කින්  වර් ධනය විය.

මෙවැනි දත්ත තුලින් මෑත කාලයේදී කොටස් වෙළෙදපොලෙහි පැහැදිලි වර් ධනයක් ඇති බවට පැහැදිලි වේ. අනාගතයේ දී ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීමට හැකි වන අයුරින් කොවිඩ් 19න් පසු වෙළෙදපොළ අගයන් 4,300 මට්ටම්වල පැවතීම  මෙම කාලය තුළ  ආයෝජකයින්ටද අනගි අවස්ථාවක් විය.  සමස්ත කොටස්වලින් බහුතරයක් අඩු මිල ගණන්වලට හුවමාරුවීම නිසා නව  ආයෝජකයින්ට වෙළෙදපොළට පිවිසී  වෙළෙදපොළ අත්දැකීම් ලබා ගෙන ධනය වර් ධනය කරගැනීමටද සුදුසු අවස්ථාවක් විය. මෙම අවස්ථාව සැලකිල්ලට ගෙන  දේශීය ආයෝජකයින් අඩු මිල ගණන්වලට  කොටස් රැස් කරගැනීම නිසා  අයෝජකයින්ගේ ඉහළ සහභාගිත්වයක් වෙළෙදපොළට  තුළ දක්නට ලැබිණි.

එසේම නැවත වෙළෙදපොළ විවෘත කිරීමෙන් පසු ගිණුම් විවෘත කිරිමේහිලා  සැලකිය යුතු වර් ධනයක්,එනම් එම කාලය තුළ  නව ආයෝජකයන් 5801 වෙළෙදපොළට පිවිසීම දක්නට ලැබුනි. එහි සාමාන්‍යය අගය 2019 එකම කාල සීමාව තුල (මැයි සිට අගෝස්තු දක්වා) වාර් තා වූ අගයට සාපේක්ෂව 98% ක වර් ධනයක් ද 2018 ට සාපේක්ෂව නව ආයෝජකයන්  56% වර්ධනයක්ද  විය.

එසේම 11වෙනිදා කොටස් වෙළෙදපොළ නැවත විවෘත කොට ගනුදෙනු ආරම්භ වීමෙන් පසු දේශීය අයෝජකයන්ගේ දායකත්වය සමස්ත වෙළදපොළ පිරිවැටුමෙන්  75% වේ. මෙය වෙළෙදපොළ වසා දැමීමට පෙර තිබු තත්වයට සාපේක්ෂව 36.% වර් ධනයක්.

2020දී සමස්ත දේශීය ආයෝජකයින් අතුරින් නව තරුණ පිරිස් කොටස් වෙළෙදපොළ කෙරෙහි වැඩි උනන්දුවක් දක්වා ඇති අතර විවෘත කරන ලද නව ගිණුම් වලින් 47% ක්ම වයස අවුරුදු 18-30 අතර වන තරුණ ආයෝජක පිරිස් වේ. විශේෂයෙන්ම සාම්ප්‍රදායිකව කොටස් වෙළෙදපොළෙහි  දේශීය ආයෝජකයින්ගෙන් වැඩි කොටසක් වයස අවුරුදු 50 ට වැඩි පිරිස් බැවින් මෙම වර් ෂයෙදී තරුණ පිරිස් අතර කොටස් අයෝජනය ප්‍රචලිත වීම විශේෂ කරුණකි.

2020 වර් ෂයේදී විදේශීය ආයෝජනය සැලකු විට රුපියල් බිලියන 34.9 ක ශුද්ධ විදේශීය ගලා යාමක් වාර්තා වූ අතර මෙය බොහෝ සේ ගෝලීය වශයෙන් නැගී එන සහ පුර්ව නැගී එන වෙළෙදපොළවල්වල (Emerging & Frontier Markets) විදේශ අරමුදල් පිටතට ගලා යාමේ ප්‍රවණතාවයට අනුකූල වේ. කෙසේ වෙතත් වෙළෙද පොළෙහි ආකර්ෂණීය මිල ගණන් අඛණ්ඩව තහවුරු කර ගැනීම නිසා 2019 ට සාපේක්ෂව විදේශීය මිලදී ගැනීම්වල ප්‍රබෝධයක් දක්නට ලැබිය හැකි අතර දැනට වන විට මෙම වර් ෂයේ 2020දී රුපියල් බිලියන 45 ක විදේශීය මිලදී ගැනීම් වාර් තා වී ඇත.

නැවත  කොටස් වෙළෙදපොළ  විවෘත කළ දින සිට වෙළෙඳපළ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ ප්‍රස්තාරික නිරූපණය ඉහළින් දැක්වේ.