රාජ්‍ය ව්‍යවසාය 41ක් ගැන තීරණයක් ඉදිරියේ දී

    August, 25, 2025

    රාජ්‍ය ව්‍යවසායයන් බදු සහ ලාභාංශ ගෙවීම හරහා රජයේ අයවැයට දායක වේ. මෙහෙයුම්වලින් ලාභ උපයන, හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍ය ව්‍යවසාය අංශයන්. කාලයත් සමඟ රජයට ශුද්ධ මූල්‍ය දායකත්වයක් ලබා දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. රාජ්‍ය ව්‍යවසායන් හි පාඩු ලබන ක්‍රියාකාරකම් සඳහා සහනාධාර ලබා දීමට හෝ වෙනත් ආකාරයකින් ඔවුන්ගේ මූල්‍ය ශක්‍යතාව සහතික කිරීමට රජයට මූල්‍ය දායකත්වයන් ලබා දිය හැකිය.

    මෑත වසරවල දී, මූල්‍යමය නොවන රජය සතු ව්‍යවසායය සඳහා සැලකිය යුතු අඛණ්ඩ අයවැය සහායක් අවශ්‍ය වී තිබුණු අතර, ඒ සඳහා රජයේ සාමාන්‍ය දායකත්වය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 0.4 - 0.5ක් පමණ වේ. එය 2023 වසරේ දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 1.0ක් දක්වා දෙගුණ විය.

    2020 සිට 2023 දක්වා කාලය තුළ මූල්‍ය අංශයේ රජය සතු ව්‍යාපාරවලට අයවැය ආධාර සුළු වශයෙන් (උදා - ඉතුරුම් සහනාධාර සහ රක්ෂණ නිෂ්පාදින සඳහා) ලැබුණු නමුත්, 2024 වසරේ දී රජය සතු ප්‍රධාන බැංකු දෙකකට සැලකිය යුතු මූල්‍ය දායකත්වයක් ලබා දෙන ලද්දේ රාජ්‍ය සහ මූල්‍යමය නොවන රජය සතු ව්‍යාපාර ණය පුළුල් ප්‍රතිව්‍යූහගත කිරීමේ වැඩසටහනේ කොටසක් වශයෙනි.

    2022 වසරේ ඇති වූ ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන රජය සතු ව්‍යාපාර ඉතා දුෂ්කර කාලපරිච්ඡේදයක් පසුකළ අතර. සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල. ඒවායේ අවදානම් අඩුවෙමින් පවතින බව පෙනේ. සමස්ත ආයතන සංඛ්‍යාව තුළ ඉහළ අවදානමක් සහිත ආයතන සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර, අඛණ්ඩ ප්‍රතිසංස්කරණ සහ ප්‍රතිව්‍යූහගත කිරීම් අවශ්‍ය වනු ඇත.

    අනාගතයේ දී නිකුත් කිරීමට නියමිත මූල්‍ය අවදානම් පිළිබඳ ප්‍රකාශයන් හිදී, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ රාජ්‍ය ව්‍යවසායයන්හි කාර්යසාධනය පිරික්සන මෙවලම (Health Check Tool) භාවිත කරමින් මූල්‍යමය නොවන අංශයේ වූ රාජ්‍ය ව්‍යවසාය 41ක මූල්‍ය ශක්‍යතාවය සහ අවදානම් විශ්ලේෂණයේ ප්‍රතිඵල ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට රජය අදහස් කරයි.

    මෙමඟින් එක් එක් ආයතනයට අවදානම් ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබාදීමට මෙන්ම රාජ්‍ය ව්‍යවසාය කළඹෙහි මූල්‍ය ස්ථායීතාවය කාලයත් ඇගයීමට ඉඩ සැලසේ. මූල්‍යමය අංශයේ ආයතන 11ක් දැනටමත් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ මෙන්ම ශ්‍රී ලංකා රක්ෂණ නියාමන කොමිෂන් සභාවේ ස්වාධීන අධීක්ෂණයට යටත්වන අතර, එමඟින් ඔවුන් මෙම විශ්ලේෂණයෙන් ආවරණය නොවන්නේ මන්දැයි පැහැදිලි වේ.

    මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා වශයෙන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා විසින් නිකුත් කරන ලද 2026 මූල්‍ය ක්‍රමෝපාය ප්‍රකාශයෙහි මේ බව සඳහන් වේ.